Niedaleko Kętrzyna, w niewielkiej miejscowości Różanka (Różynka), stoi obiekt, który od razu przyciąga uwagę. To wiatrak holenderski — jedna z ciekawszych budowli tego typu na Warmii i Mazurach. Ma ponad 150 lat, a jego historia jest znacznie bogatsza, niż można by przypuszczać na pierwszy rzut oka.
Powstał jako klasyczny młyn wiatrowy, którego zadaniem było mielenie zboża dla okolicznych mieszkańców. Kręcące się skrzydła były tu obecne przez dziesięciolecia, a wiatrak pełnił ważną funkcję w codziennym życiu wsi. Z czasem jednak zmieniały się technologie, a młyny wiatrowe zaczęły odchodzić w przeszłość.
Ale los tego wiatraka potoczył się inaczej niż większości podobnych budowli. W latach 70. i 80., gdy przestał już działać jako młyn, w środku urządzono zajazd „Belje” — miejsce absolutnie nietypowe jak na tamte czasy.
Serwowano tam kuchnię jugosłowiańską, co było bezpośrednim nawiązaniem do faktu, że Kętrzyn miał wtedy miasto partnerskie w Jugosławii. Dla wielu mieszkańców była to jedyna okazja, by spróbować dań z tamtej części Europy — egzotycznych, zupełnie innych niż standardowa kuchnia PRL.
Atmosfera „Belje” była wyjątkowa. Sam budynek — stary, murowany wiatrak — tworzył klimat, którego nie dało się podrobić. W jego wnętrzach odbywały się spotkania, małe imprezy i kolacje, które do dziś wielu mieszkańców wspomina z sentymentem.
Dziś wiatrak stoi cichy. Skrzydła od dawna nie poruszają się na wietrze, a tak naprawdę zostało tylko jedno z sześciu – zajazd już nie działa. Mimo to budowla robi ogromne wrażenie — masywna, pięknie wkomponowana w wiejski krajobraz, z historią, którą czuć w każdym detalu. To jeden z tych obiektów, które warto zobaczyć, zatrzymać się na chwilę i pomyśleć o tym, jak zmieniały się funkcje miejsc na przestrzeni lat.
Różanka i jej wiatrak to mały, ale niezwykle ciekawy fragment historii regionu. Miejsce zapomniane przez przewodniki, ale zapadające w pamięć na długo.
Dowiedz się więcej:
- Historia wiatraków holenderskich na Warmii i Mazurach
https://pl.wikipedia.org/wiki/Wiatrak_holenderski - Artykuł
https://mazury.com.pl/atrakcje/wiatrak-holenderski-w-starej-rozance-k-ketrzyna/ - Kętrzyn – informacje Gazeta Olsztyńska
https://gazetaolsztynska.pl/artykul/zabytkowy-wiatrak-w-starej-n1838428
Mariusz Sieraj